Folwark Kakuty

Pierwsze wzmianki o pańskim gospodarstwie na obszarze dzisiejszych Kakut pochodzą jeszcze z XV wieku, w relacji z której dowiadujemy się o spaleniu całej wsi i powywieszaniu jej mieszkańców na dzisiejszej Górze Wisielców.

Kolejne informacje pochodzą z okresu odbudowy wsi przez Erwina de Kakucia. W latach sześćdziesiątych XIX wieku pojawiają się staraniem pana wsi pierwsze budynki służące przyszłej gospodarce, wyprzedzając znacząco wybudowanie dworu. W 1866 roku postawiono cztery groble, tworząc dwa z czterech dziś istniejących stawów. W tym samym roku wybudowano jeszcze młyn i tartak, dopiero w ubiegłym wieku przebudowany na elektrownię wodną. Rok później, sprowadziwszy dwie klacze i ogiera ze stajni królewskich, Erwin de Kakuć rozpoczął hodowlę koni. Wreszcie w 1869 roku wybudowano spichrze, mogące gromadzić ziarno z całego majątku, celem jego późniejszej sprzedaży.

Profil zbożowo-hodowlany utrzymywał się do lat pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Jednak już mniej więcej od drugiego dziesięciolecia XX wieku, z uwagi na niekorzystne kształtowanie się cen produktów rolnych i wyludnianie wsi, folwark zaczął chylić się ku upadkowi. Nie pomagał również fakt, że po wielce przedsiębiorczym Erwinie de Kakuciu, kolejni właściciele Kakut skupiali się na celach wyższych, aniżeli żmudnym, codziennym zarządzaniu folwarkiem. Chlubny wyjątek w tym zakresie - Pirkulek de Kakuć - niewiele mógł już uczynić. A jednak mimo niesprzyjających okoliczności, zdołał on uzyskać kredyt i przebudować w latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia już dawno niedochodowy tartak na elektrownię wodną. Nie przypuszczał zapewne, że współczesna moda na "ekologiczne" źródła energii przyczyni się do tego, że jego dzieło, które gruntownie wyczyściło wszelkie zasoby gotówkowe Kakuciów, przynosić będzie wsi nie tylko elektryczność, ale i pokaźne sumy w pieniądzu, jako że nadmiar ekologicznej energii sprzedawany jest po niezwykle korzystnych cenach Księstwu Morlandu. Nie mniej trafiona okazała się inwestycja w modernizację młyna. Zachowując jego dotychczasową formę wiatraka, a co za tym idzie atrakcyjność turystyczną, zdołał Pirkulek de Kakuć przywrócić mu sprawność techniczną godną końca XX wieku, sprawdzającą się również dziś.

Obecnie Folwark Kakuty stanowi wyodrębnione przedsiębiorswo, zarejestrowane w Centralnym Rejestrze Instytucji i Przedsiębiorstw pod pozycją B55969; taki jest również numer rachunku bankowego przedsiębiorstwa  w Centralnym Banku Dreamlandu.